Doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa phải hạch toán như hoạt động vay vốn

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư hướng dẫn kế toán cho các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ. Theo đó, chế độ kế toán mới sẽ áp dụng cho ba nhóm đối tượng chính tham gia thị trường thí điểm:

• Tổ chức cung cấp dịch vụ: gồm các doanh nghiệp vận hành sàn giao dịch, lưu ký, nền tảng phát hành tài sản mã hóa.
• Tổ chức phát hành: các đơn vị thực hiện chào bán, phát hành tài sản mã hóa qua nền tảng được cấp phép.
• Nhà đầu tư tổ chức trong nước: các pháp nhân thành lập theo luật pháp Việt Nam tham gia đầu tư.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là yêu cầu quản lý và hạch toán tách biệt giữa tiền, tài sản mã hóa của khách hàng với tài sản của chính tổ chức cung cấp dịch vụ. Theo đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lưu ký tài sản mã hóa phải mở sổ theo dõi chi tiết theo từng khách hàng, từng loại tài sản, từng khoản phải thu. Mọi nguồn thu từ phí dịch vụ lưu ký, quản lý tài sản hoặc chuyển giao tài sản mã hóa phải được ghi nhận rõ ràng vào doanh thu hoạt động nghiệp vụ một cách riêng biệt và minh bạch.

Với các doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa, việc hạch toán sẽ căn cứ vào bản chất của giao dịch. Theo dự thảo, doanh nghiệp phát hành phải hạch toán kế toán tương tự hoạt động vay vốn của doanh nghiệp. Đây là một điểm quan trọng, nhằm phản ánh đúng bản chất nợ phát sinh từ việc phát hành tài sản mã hóa đến nhà đầu tư.

Đối với hoạt động tự doanh tài sản mã hóa, tổ chức cung cấp dịch vụ phải ghi nhận các khoản doanh thu, chi phí tương tự như hoạt động chứng khoán kinh doanh. Đồng thời, các tổ chức này phải mở sổ theo dõi chi tiết các loại tài sản mã hóa tự doanh, hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản thu từ hoạt động này và trích lập dự phòng rủi ro tương tự như hoạt động tự doanh chứng khoán của công ty chứng khoán.

Trong khi đó, nhà đầu tư tổ chức sẽ hạch toán theo nguyên tắc đầu tư tài chính, phân loại dựa trên mục đích và thời gian nắm giữ các tài sản mã hóa.

Dự kiến, Thông tư này sẽ chính thức áp dụng từ năm tài chính 2026, đồng hành cùng giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05 của Chính phủ, nhằm tạo nền tảng pháp lý minh bạch cho các giao dịch và hạch toán liên quan đến loại tài sản kỹ thuật số này.