Xung đột ở Trung Đông nóng lên, một loại tài sản từng là 'thiên đường trú ẩn' bất ngờ bị bán mạnh

Đồng yên Nhật tiếp tục suy yếu so với USD Mỹ kể từ khi xung đột tại Iran bùng nổ trong tuần này. Diễn biến này trái ngược với vai trò truyền thống của đồng yên như một tài sản trú ẩn trong thời điểm bất ổn địa chính trị.

Tỷ giá JPY/USD đã giảm 1% kể từ thứ Sáu tuần trước, xuống mức 157,2 yên đổi 1 USD. Xu hướng này đối nghịch hoàn toàn với các đợt mua vào ồ ạt từng xảy ra trước kia khi thị trường tháo chạy khỏi rủi ro và các giao dịch “carry trade” bằng yên bị đảo chiều nhanh chóng.

Neil Newman, chiến lược gia thị trường Nhật Bản tại Astris Advisory, nhận định: “Đồng yên không còn là tài sản an toàn.”

Ông cho biết trong các cuộc khủng hoảng trước, nhà đầu tư thường đặt cược rằng doanh nghiệp Nhật Bản sẽ sớm chuyển lợi nhuận từ nước ngoài về, từ đó đẩy đồng yên tăng giá.

Dẫu vậy, điều đó đã không xảy ra khoảng 4 năm nay. Newman chỉ ra, các nhà đầu tư tiếp tục mang tiền ra nước ngoài. Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, không có lý do gì để mang tiền về Nhật.

Diễn biến bất ngờ của đồng yên phản ánh những thay đổi căn bản và những điểm dễ tổn thương của nền kinh tế Nhật Bản. Đồng tiền này đã giảm gần 5% trong 12 tháng qua, khi thị trường cố gắng đánh giá tác động của kế hoạch chi tiêu mở rộng của Thủ tướng Sanae Takaichi và lập trường không muốn tiếp tục tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ).

Theo Tai Hui, chiến lược gia thị trường châu Á - Thái Bình Dương tại JPMorgan Asset Management, mức độ biến động cao khiến đồng yên mất đi sức hấp dẫn như một công cụ phòng hộ rủi ro.

Ông nói: “Nhà đầu tư đang theo dõi tình hình Iran và tự hỏi: ‘Làm sao để phòng hộ mà không tạo thêm rủi ro ngoài ý muốn? Chính sách ở Nhật Bản hiện có quá nhiều ngã rẽ, lại thêm một chính phủ mới. Việc dùng đồng yên để phòng hộ trước bất ổn địa chính trị không còn là lựa chọn rõ ràng.”

Xung đột tại Iran cũng làm tăng rủi ro lạm phát đối với Nhật Bản, do nước này phụ thuộc rất lớn vào nhập khẩu dầu thô và khí đốt cho nhu cầu năng lượng.

Nhà kinh tế Takahide Kiuchi từ Viện Nghiên cứu Nomura cho rằng giá hàng hóa leo thang sẽ khiến BoJ thận trọng hơn trong việc nâng lãi suất. Ngoài ra, kỳ vọng lãi suất tăng bị lùi xa sẽ tiếp tục gây sức ép lên đồng yên.

Một yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến tỷ giá là cam kết của Nhật Bản đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ trong 3 năm tới, trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại nhằm giảm thuế quan mà Tokyo đạt được với chính quyền Tổng thống Donald Trump. Dòng vốn lớn chảy ra làm gia tăng áp lực mất giá đối với đồng yên.

Sau cú giảm mạnh hôm 3/3, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama tuyên bố chính phủ đang theo dõi thị trường “với mức độ cảnh giác cực cao” và sẵn sàng can thiệp trực tiếp nếu cần thiết. Tuyên bố này phần nào giúp kìm đà giảm của đồng yên, dù áp lực bán vẫn còn rất mạnh.

Koichi Sugisaki, chiến lược gia vĩ mô tại Morgan Stanley MUFG Securities, nhận định: “Chính phủ Nhật ngày càng tỏ ra cởi mở hơn về khả năng can thiệp. Do đó, nếu đồng yên trượt về mức 160, tâm lý thận trọng sẽ tăng mạnh.”

Đáng chú ý, xung đột Trung Đông lần này không kích hoạt một đợt đảo chiều mạnh của giao dịch với đồng yên, vốn từng khiến đồng tiền này tăng vọt trong các giai đoạn rủi ro cao.

Theo Naomi Fink, chiến lược gia toàn cầu tại Amova Asset Management, việc nhà đầu tư quay lưng với chiến lược này cho thấy “mức độ né tránh rủi ro chưa phải cực đoan”.

Tuy nhiên, bà cảnh báo thị trường tài chính có thể đang đánh giá quá thấp mức độ nghiêm trọng của tình hình. Bà cho hay: “Thị trường chưa phản ánh đúng thực tế, trong khi nhiều thị trường vật chất như cước vận tải Baltic và bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã biến động mạnh.”

Theo Nhịp sống Thị trường