AI Day 2026: Hướng tới nâng cao năng lực AI cho người Việt

Động lực cốt lõi cho tăng trưởng kinh tế 

Với sự tham gia của các chuyên gia công nghệ, lãnh đạo doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và cộng đồng đổi mới sáng tạo, chương trình không chỉ mở ra không gian trao đổi đa chiều mà còn khẳng định vai trò của AI như một động lực cốt lõi cho tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi số tại Việt Nam.

AI Day 2026 được tổ chức với mục tiêu nâng cao “AI literacy” – năng lực hiểu và ứng dụng AI – như một kỹ năng thiết yếu trong thời đại số. Trong bối cảnh công nghệ đang tái định hình thị trường lao động, việc trang bị kiến thức và kỹ năng AI không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nguồn nhân lực tương lai.

Sự kiện do Đại học Bách khoa Hà Nội và STEAM for Vietnam Foundation chủ trì, với sự tham gia đồng tổ chức của các đối tác quốc tế và trong nước, cùng sự đồng hành của nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn. Đây được xem là minh chứng cho cách tiếp cận đa bên, nơi nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và cộng đồng cùng chung tay thúc đẩy phát triển AI tại Việt Nam.

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Nguyễn Phong Điền nhấn mạnh vai trò của AI trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đặc biệt trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao.

 Theo PGS. Nguyễn Phong Điền, việc xây dựng nền tảng tri thức và kỹ năng AI không chỉ giúp người lao động thích ứng với thay đổi mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn cho nền kinh tế.

Ở góc độ quốc tế, ông John W. McIntyre, đại diện lâm thời Phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam, cho biết: “Tôi vui mừng khởi động dự án ‘Superteachers with AI’ – sáng kiến nhằm trang bị kỹ năng AI thiết thực cho 50.000 giáo viên Việt Nam. Thông qua các khóa học trực tuyến và hoạt động tại các American Spaces, chương trình sẽ hỗ trợ xây dựng một mạng lưới chuyên môn trên toàn quốc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và lan tỏa tác động đến hàng triệu học sinh.”

Đại biện lâm thời Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam John W. McIntyre

 Theo ông, giáo viên chính là nền tảng của mọi hệ thống giáo dục, và việc trao quyền cho đội ngũ này bằng công nghệ tiên tiến sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng, bền vững cho xã hội. Đây cũng là minh chứng cho cam kết đồng hành của Hoa Kỳ trong hành trình phát triển AI tại Việt Nam.

Một trong những trọng tâm của AI Day 2026 là các phiên thảo luận về xây dựng nền tảng năng lực AI cho lực lượng lao động, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục. Đại diện các tổ chức công nghệ và mạng lưới quốc tế đã chia sẻ nhiều sáng kiến nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận AI cho cộng đồng.

Bà Thảo Griffiths, Giám đốc Chính sách phụ trách khu vực Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar tại Meta, nhận định: “Việt Nam đang dẫn đầu về tỷ lệ ứng dụng AI, với 93% doanh nghiệp vừa và nhỏ đã tích hợp AI vào hoạt động. Tuy nhiên, những con số này chưa phản ánh đầy đủ bức tranh thực tế. Giá trị của AI cần được nhìn nhận thông qua các ứng dụng cụ thể trong đời sống và sản xuất.”

Bà dẫn chứng từ thực tiễn: một giáo viên tại Hà Nội có thể soạn giáo án với sự hỗ trợ của AI; một chủ doanh nghiệp nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh có thể tiếp cận khách hàng mới nhờ công cụ thông minh; hay một lập trình viên có thể phát triển sản phẩm dựa trên dữ liệu tiếng Việt quy mô lớn. Theo bà, chính những ứng dụng này mới là thước đo rõ ràng nhất cho tác động của AI.

Cùng chung quan điểm, ông Trần Việt Hùng, nhà sáng lập STEAM for Vietnam, AI for Vietnam, cho rằng AI không còn là câu chuyện của tương lai mà đang hiện hữu trong từng hoạt động hàng ngày. Ông đặt ra câu hỏi: “100 triệu người Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong cuộc chuyển dịch này – là người sử dụng hay người dẫn dắt?”

Theo ông Hùng, tổ chức đang tập trung mở rộng năng lực AI cho cộng đồng, từ giáo viên, sinh viên đến người lao động ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Đồng thời, dự án ViGen được phát triển nhằm xây dựng hệ sinh thái dữ liệu và đánh giá AI phù hợp với tiếng Việt – yếu tố then chốt để phát triển các sản phẩm AI bản địa.

Nền tảng vững chắc

Trong khuôn khổ sự kiện, ba sáng kiến quan trọng được giới thiệu gồm: nền tảng đánh giá AI tiếng Việt, cuộc thi Hackathon AI-Native Việt Nam 2026 và cộng đồng AI Việt. Đây được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn lực AI trong nước.

 Ở góc độ chính sách và hệ sinh thái, ông Vũ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia, nhấn mạnh: “Việt Nam xác định AI là một trong những lĩnh vực ưu tiên và là trụ cột chiến lược trong mô hình tăng trưởng mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần xây dựng một hệ sinh thái AI mở, vận hành trên nền tảng liên kết đa chủ thể.” 

Theo ông, trong hệ sinh thái đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách; doanh nghiệp tiên phong ứng dụng; các cơ sở nghiên cứu và giáo dục cung cấp tri thức; còn cộng đồng công nghệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo. AI Day 2026 chính là điểm kết nối hiệu quả các bên, góp phần cụ thể hóa các định hướng chiến lược thành hành động thực tiễn. 

Bên cạnh các nội dung về phát triển năng lực, sự kiện cũng mang đến những góc nhìn đa dạng về ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực của đời sống. Từ báo chí, y tế, giáo dục đến du lịch và dịch vụ, AI đang từng bước thay đổi cách con người làm việc, học tập và vận hành tổ chức. 

Phiên toàn thể AI Day 2026 chứng kiến các bài trình bày keynote đa góc nhìn từ cơ quan hoạch định chính sách, quản lý giáo dục, lãnh đạo truyền thông và các tổ chức thúc đẩy đổi mới sáng tạo, qua đó phác họa một bức tranh toàn diện về cách trí tuệ nhân tạo đang được định hình, triển khai và ứng dụng tại Việt Nam. 

Trong keynote "Chiến lược quốc gia về AI và hệ sinh thái triển khai”, ThS. Đặng Chiến Công - đại diện Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã chia sẻ chi tiết các dấu mốc quan trọng của bối cảnh chính sách. 

ThS. Đặng Chiến Công - đại diện Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) 

Chỉ trong vòng chưa đầy ba tháng, Việt Nam đã hoàn thiện xây dựng hành lang pháp lý nền tảng cho trí tuệ nhân tạo: Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo 134/2025/QH15; Ngày 28/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 367/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo; Ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực, đánh dấu Việt Nam chuyển từ giai đoạn định hướng sang thực thi. "Gần như tốc độ kỷ lục của xây dựng luật tại Việt Nam, thể hiện sự nỗ lực của Nhà nước trước những vấn đề cấp thiết" - Ông Công nhận định. 

Keynote thứ hai “Phát triển năng lực AI cho giáo dục Việt Nam” do ông Nguyễn Sơn Hải – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) trình bày, nhấn mạnh việc trang bị năng lực AI cho người học là yêu cầu cấp thiết. 

Ông Nguyễn Sơn Hải – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) 

Theo ông Hải, giáo dục AI không chỉ là dạy sử dụng công cụ, mà là trang bị kiến thức, tư duy và kỹ năng để người học có thể hiểu, làm chủ và sử dụng AI một cách có trách nhiệm. Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết chương trình giáo dục AI đang được thí điểm từ cấp tiểu học, với kế hoạch triển khai chính thức từ năm học 2026–2027. Đây là bước đi mang tính đột phá, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong việc xây dựng nguồn nhân lực. 

Đối với giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu rà soát toàn bộ chương trình đào tạo để tích hợp năng lực AI. Đồng thời, đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục cũng được đào tạo theo khung năng lực số mới, trong đó AI là một thành phần quan trọng. 

Trong lĩnh vực báo chí, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng biên tập báo Nhân dân cho rằng AI đang tái định nghĩa quy trình tác nghiệp, giúp tự động hóa nhiều khâu như xử lý dữ liệu, sản xuất nội dung, dịch thuật và cá nhân hóa thông tin. Nhờ đó, nhà báo có thể tiết kiệm thời gian, tập trung vào các nội dung chuyên sâu. 

Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI cũng đặt ra thách thức lớn về kiểm chứng thông tin, tin giả và đạo đức nghề nghiệp. Vì vậy, việc ứng dụng AI cần đi kèm với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm con người vẫn giữ vai trò trung tâm. Tổng thể, AI vừa mở ra cơ hội đột phá, vừa đòi hỏi sự chủ động thích ứng để phát triển hiệu quả và bền vững. 

Các phiên thảo luận chuyên đề tập trung phân tích cách doanh nghiệp triển khai AI trong thực tế, những cơ hội và thách thức khi công nghệ này ngày càng trở thành một phần không thể thiếu của hoạt động sản xuất – kinh doanh. Đặc biệt, các giải pháp tối ưu hóa quy trình, tự động hóa công việc và nâng cao năng suất được đánh giá là chìa khóa giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng cường năng lực cạnh tranh. 

Song song với đó, các sáng kiến về hạ tầng dữ liệu, nghiên cứu AI và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cũng được giới thiệu, nhằm thúc đẩy quá trình chuyển giao từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam. 

AI Day 2026 không chỉ dừng lại ở một sự kiện công nghệ, mà còn là một phần trong nỗ lực dài hạn nhằm phổ cập AI tới cộng đồng. Thông qua việc mở rộng cơ hội tiếp cận, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng, chương trình hướng tới mục tiêu giúp người Việt không chỉ sử dụng mà còn chủ động tham gia, đóng góp và định hình sự phát triển của AI. 

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc nắm bắt và làm chủ công nghệ AI được xem là cơ hội mang tính bước ngoặt đối với Việt Nam. Khi có đủ năng lực và nền tảng, quốc gia hoàn toàn có thể tạo ra những bứt phá về năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. 

Thông qua AI Day 2026, các nhà tổ chức kỳ vọng sẽ thúc đẩy những cuộc đối thoại thiết thực về mối quan hệ giữa con người và AI, từ đó xây dựng một lực lượng lao động sẵn sàng cho tương lai, đồng thời kiến tạo một Việt Nam đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. 

Cát Tường