Nhà đầu tư mất ngủ khi hàng loạt tài sản bị bán tháo, không còn nơi trú ẩn

Với Wang Yapei, nhà quản lý quỹ tại Thượng Hải, điều quan trọng nhất lúc này là có thể ngủ ngon. Trước làn sóng bán tháo lan rộng trên thị trường toàn cầu do chiến tranh Trung Đông, ông đã mạnh tay cắt giảm danh mục.

Ông Wang cho biết: “Tôi không thích cảm giác tàu lượn… phiên mở cửa quá xấu nên tôi giảm tỷ trọng danh mục xuống khoảng 30%. Sau đó tôi thấy nhẹ nhõm hơn”.

Dù thị trường có phục hồi nhẹ vào cuối tuần, ông vẫn không vội quay lại, do biến động quá mạnh và khó đoán trên mọi loại tài sản, từ cổ phiếu, dầu, trái phiếu đến vàng.

Ông nói: “Hôm nay bắt đáy, hôm sau lại bị bán tháo tiếp. Khi bất ổn, bạn phải giảm vị thế để còn ngủ được”.

Tình trạng này không chỉ riêng Wang. Từ Thượng Hải đến New York, các nhà giao dịch, nhà đầu tư và quản lý tài sản đều trải qua những đêm mất ngủ, làm việc cuối tuần, họp khách hàng liên tục và xoay danh mục chóng mặt.

Nguyên nhân chính là sự bất định về thời gian kéo dài của cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran, cũng như tác động của nó tới giá dầu (đã vượt 100 USD/thùng), lạm phát, lãi suất và chính sách tiền tệ.

Cuộc chiến bước sang tuần thứ 5 đã khiến vàng – tài sản trú ẩn truyền thống – ghi nhậ tháng giảm mạnh nhất kể từ 2008, với mức giảm khoảng 16%. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng 46 điểm cơ bản trong tháng, mạnh nhất kể từ 10/2024.

Dù một số nhà đầu tư cố dựa vào kinh nghiệm từ chiến tranh Nga–Ukraine năm 2022 hay đại dịch COVID-19, nhiều người nhận ra “công thức cũ” không còn hiệu quả.

Ông Rajeev De Mello, Giám đốc đầu tư tại GAMA Asset Management, cho biết: “Gần như không còn tài sản ‘trú ẩn’ đúng nghĩa”. “Trái phiếu Mỹ không còn hiệu quả, các đồng tiền an toàn như Yên hay Franc Thụy Sĩ cũng vậy. Vàng và bạc cũng không giúp được nhiều”.

“Không còn nơi trú ẩn”

Cuộc chiến kéo dài gần một tháng, bắt đầu từ các cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào Iran, đã khiến Tehran gần như đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.

Điều này làm dấy lên nguy cơ đình lạm – lạm phát cao đi kèm tăng trưởng yếu – và khiến nhà đầu tư bán gần như mọi tài sản, ngoại trừ đồng USD.

Ông De Mello nói: “Chúng tôi đã giảm cổ phiếu vì không còn nơi trú ẩn”.

Chứng khoán châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề, với thị trường Hàn Quốc giảm khoảng 13% trong tháng, Nikkei của Nhật giảm 9%. Trong khi đó, chứng khoán Mỹ giảm nhẹ hơn, khoảng 6%.

Diễn biến này khiến một số nhà đầu tư chuyển sang thị trường Mỹ. Ông Kenyon Tse của UBS cho biết, từ đầu tháng 3, mỗi ngày đều ghi nhận dòng vốn bán ròng cổ phiếu TSMC – khoản đầu tư lớn nhất của nhiều quỹ toàn cầu tại châu Á.

Ông Matthias Scheiber tại Allspring Global Investments đã giảm tỷ trọng thị trường mới nổi và tăng tiếp xúc với Mỹ, nhưng cảnh báo áp lực có thể tăng nếu các ngân hàng trung ương tiếp tục nâng lãi suất.

Với những người “đi sai kèo”, tình hình còn khó khăn hơn. Một nhà giao dịch năng lượng cho biết ông mất ngủ khi chiến tranh bùng nổ vì công ty đang đặt cược giá dầu giảm.

Người này nói: “Tôi gần như không ngủ được vào cuối tuần đó. Tuần sau cực kỳ căng thẳng vì biến động quá mạnh”.

Ông Kenneth Goh tại UOB Kay Hian cho biết ông cũng gần như mất ngủ, không phải vì thua lỗ mà vì phải liên tục xử lý danh mục cho khách hàng.

Ông nói: “Công việc không ngừng nghỉ. May mắn thì ngủ lúc nửa đêm, không thì 2-3 giờ sáng… nhưng đó là lựa chọn của tôi”.

Biến động lan sang thị trường tín dụng

Bất ổn từ xung đột Trung Đông cũng ảnh hưởng đến thị trường tín dụng doanh nghiệp.

Tại New York, các ngân hàng đang thu xếp khoảng 18 tỷ USD nợ cho thương vụ mua lại Electronic Arts trị giá 55 tỷ USD đã phải theo sát diễn biến chiến tranh, đặc biệt là thời hạn 23/03 mà ông Trump đặt ra cho việc tấn công hạ tầng điện của Iran.

Thời điểm này trùng với giai đoạn chào bán nợ, có thể khiến điều kiện vay trở nên kém thuận lợi hơn.

Các ngân hàng đã chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh leo thang và chi phí vay tăng. Tuy nhiên, sau khi ông Trump hoãn tấn công, chi phí vay cho một phần trái phiếu đã được giảm xuống.

Dù vậy, biến động liên tục khiến nhà đầu tư không thể rời mắt khỏi thị trường.

Ông Mukesh Dave tại Aravali Asset Management nói: “Bạn phải theo dõi liên tục, điều này bào mòn sức chịu đựng tinh thần”.

Ông cho biết mức độ căng thẳng hiện tại tương tự năm 2008 hoặc khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 1990.  “Bạn không được phép mắc sai lầm. Sai sót là không thể chấp nhận”, ông nói.

Theo Vietstock