Lịch sử cho thấy, các cuộc xung đột quân sự lớn bùng phát, thị trường chứng khoán thường phản ứng tiêu cực trong ngắn hạn do lo ngại giá dầu leo thang, áp lực lạm phát gia tăng và rủi ro địa chính trị lan rộng.

Tuy nhiên, với thị trường Việt Nam, mức độ tác động trực tiếp thường không quá lớn và chủ yếu mang tính ngắn hạn, trừ trường hợp các cú sốc bên ngoài gây ảnh hưởng mạnh tới dòng vốn, tỷ giá hoặc triển vọng kinh tế toàn cầu.

Theo thống kê dữ liệu lịch sử của Chứng khoán VPBank (VPBankS) về các cuộc xung đột quân sự lớn và tác động tới S&P 500 cùng VN-Index, thị trường Việt Nam thường chỉ rung lắc trong 1-2 phiên rồi dần “shake off” nếu xung đột không lan rộng hoặc kéo dài.

So với S&P 500, VN-Index thường ít phản ứng trực diện hơn do ảnh hưởng chủ yếu đến từ tâm lý nhà đầu tư, biến động giá dầu, tỷ giá và dòng vốn ngoại hơn là tác động trực tiếp từ bản thân sự kiện.

Cụ thể, VN-Index đa phần chỉ biến động dưới 1% trước các sự kiện địa chính trị lớn. Ngoại lệ đáng chú ý là phiên 13/4/2024, khi Iran tấn công Israel, thị trường chịu áp lực mạnh hơn, song nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực tỷ giá và đà bán ròng của khối ngoại, thay vì tác động trực tiếp từ diễn biến quân sự. Điều này cho thấy chứng khoán Việt Nam thường khá nhanh ổn định trở lại sau các xung đột cục bộ, nếu các yếu tố nền tảng trong nước không bị ảnh hưởng đáng kể.

Trong bối cảnh đó, báo cáo cập nhật của VPBankS cho rằng rủi ro lớn nhất với thị trường lúc này nằm ở khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, đặc biệt nếu Eo biển Hormuz bị đóng cửa hoặc hạn chế lưu thông kéo dài.

Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20-22% nguồn cung dầu toàn cầu (khoảng 20-21 triệu thùng/ngày) và một phần lớn khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua đây (từ Saudi Arabia, Iraq, UAE, Kuwait, Qatar, và Iran).

Hiện, tài chở dầu và khí đốt gần như ngừng hoạt động tại eo Hormuz. Nguồn cung có thể ảnh hưởng giảm đột ngột nếu hạn chế kéo dài, điều này dẫn tới kịch bản giá dầu tăng vọt 10-50USD/ thùng hoặc hơn (tự báo từ 90-150USD/thùng trong kịch bản kém tích cực).

Nhóm phân tích VPBankS nhận định giá xăng dầu bán lẻ toàn cầu sẽ tăng theo, gây lạm phát và áo lực kinh tế.

Đánh giá tác động tới vàng, VPBankS dự báo rằng giá vàng sẽ tăng mạnh như tài sản trú ẩn an toàn (safe - haven), có thể tiếp tục tăng mạnh hướng tới kháng cự 5.429 – 5.734 USD/oz.

Áp lực bán có thể xuất hiện trong ngắn hạn 

Dự báo kịch bản VN-Index trong tuần giao dịch 2-6/3, nhóm phân tích VPBankS cho rằng thị trường có thể mở cửa với áp lực bán, rung lắc mạnh (điều chỉnh ngắn hạn), đặc biệt nếu giá dầu bật mạnh hơn dự báo và xung đột lan rộng.

Nếu lực bán lan rộng, VN-Index đang ở sát vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 - 1.920 điểm, dễ xuất hiện nhịp điều chỉnh rung lắc về 1.850-1.870 hoặc sâu hơn (1.800 - 1.830).

“Dù vậy, thị trường Việt Nam ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu Iran, phản ứng chủ yếu qua tâm lý và dòng vốn ngoại. Nếu giá dầu sớm ổn định nhờ phản ứng của OPEC, chỉ số VN-Index có thể tích lũy và quay lại đà tăng, với cơ hội vẫn xuất hiện ở một số nhóm ngành” , báo cáo nêu rõ.

Theo đó, VPBankS chỉ ra một số nhóm ngành có thể hưởng lợi rõ nét từ sự kiện trên bao gồm Dầu khí và Năng lượng, Hóa chất, Cảng biển&Logistics. Các nhóm ngành có thể ảnh hưởng do nhạy cảm lạm phát/giá dầu tăng bao gồm tiêu dùng, sản xuất, vận tải đường bộ,...

Theo Nhịp sống Thị trường