Dòng tiền số tháo chạy khỏi Iran tăng 700% sau loạt không kích Mỹ - Israel

Chiến sự làm rung chuyển thị trường

Theo phân tích mới nhất của Elliptic, khối lượng giao dịch rút khỏi Nobitex - sàn tiền số lớn nhất Iran từng bị hack đến 81 triệu USD - đã tăng đột biến lên gần 3 triệu USD ngay sau khi các cuộc không kích bắt đầu. Dữ liệu truy vết trên blockchain cho thấy số tiền này được chuyển tới các sàn giao dịch ở nước ngoài vốn từ lâu đã ghi nhận lượng lớn dòng vốn xuất phát từ Iran. Mô hình này thường xuất hiện trong những thời điểm bất ổn, khi nhà đầu tư tìm cách đưa tài sản ra ngoài lãnh thổ.

Ông Tom Robinson, đồng sáng lập kiêm giám đốc khoa học của Elliptic, nhận định hoạt động này có thể phản ánh hiện tượng thoát vốn khỏi Iran thông qua con đường né tránh hệ thống ngân hàng truyền thống.

Nobitex cho phép người dùng đổi rial Iran sang tiền số và rút về ví bên ngoài, qua đó hình thành một kênh chuyển tiền vượt khỏi các tuyến tài chính chính thức. Sàn này đã xử lý khoảng 7,2 tỷ USD giao dịch trong năm 2025 và tuyên bố có hơn 11 triệu người dùng, giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái tài sản số tại Iran.

Trước đó, Elliptic từng liên hệ Nobitex về các hoạt động tài chính có liên quan tới Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Trong một báo cáo hồi tháng 1, công ty cũng cho biết ngân hàng trung ương Iran dường như đã sử dụng Nobitex để mua khoảng 507 triệu USD nhằm hỗ trợ đồng rial đang suy yếu.

Cú sốc địa chính trị gây ra phản ứng dây chuyền

Các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tuần qua đang làm rung chuyển cục diện Trung Đông. Việc Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei bị sát hại càng khiến căng thẳng khu vực leo thang ở mức chưa từng thấy trong nhiều năm.

Chiến sự lập tức tác động tới thị trường toàn cầu, khi giới đầu tư lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua tuyến hàng hải huyết mạch là Eo biển Hormuz. Giá dầu thế giới tăng mạnh, thị trường chứng khoán châu Á và châu Âu lao dốc, trong khi dòng tiền ồ ạt tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn.

Thị trường tiền số cũng không nằm ngoài vòng xoáy biến động. Bitcoin có thời điểm rơi xuống dưới 64.000 USD ngay sau tin không kích, trước khi bật ngược lên gần 70.000 USD. Ethereum và hàng loạt đồng tiền số lớn khác cũng ghi nhận những nhịp giảm sâu rồi hồi phục nhanh. Tại thời điểm đưa tin, Bitcoin đang giao dịch quanh 68.487 USD, tăng khoảng 3% trong 24 giờ qua.

Biến động giá BTC trong 24h gần nhất, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 10:00 AM ngày 03/03/2026

“Phao cứu sinh” tài chính

Các nghiên cứu gần đây cho thấy hoạt động tiền số liên quan tới Iran đã đạt quy mô hàng tỷ USD mỗi năm, trải rộng từ người dân tìm cách bảo toàn tài sản trước lạm phát cho tới - theo đánh giá của phương Tây - các thực thể nằm trong danh sách trừng phạt.

Trong bối cảnh bị hạn chế tiếp cận ngoại tệ và hệ thống thanh toán quốc tế, tiền mã hóa ngày càng đóng vai trò như một kênh tài chính thay thế, cho phép chuyển giá trị xuyên biên giới mà không cần qua ngân hàng.

Elliptic cũng ghi nhận những đợt tăng mạnh dòng tiền rời khỏi Iran trước đó trong năm nay. Đáng chú ý nhất là vào ngày 09/01, sau các cuộc biểu tình chống chính phủ trên diện rộng và việc chính quyền áp đặt phong tỏa Internet. Hai đợt tăng khác diễn ra ngay sau khi Mỹ công bố các gói trừng phạt mới nhằm vào các tổ chức và cá nhân Iran.

Các nguồn tin quốc tế cũng cho biết, sau các cuộc không kích, nhiều người Iran đã rút tiền khỏi các sàn giao dịch tập trung và chuyển sang tự lưu trữ (self-custody) hoặc giao dịch ngang hàng (P2P). Mục tiêu là tránh nguy cơ tài sản bị phong tỏa hoặc hệ thống thanh toán bị gián đoạn nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Giới phân tích nhận định, khi xung đột quân sự và trừng phạt kinh tế còn kéo dài, tiền mã hóa nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các dòng chảy tài chính không chính thức của Iran. Điều này đồng thời đặt ra thách thức lớn hơn cho các nỗ lực giám sát và thực thi trừng phạt của phương Tây.