Hàng loạt ông lớn Viettel, VNPT, FPT, VNG, CMC 'kêu cứu'

Theo Vietnamnet, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center vừa đồng loạt có văn bản khẩn gửi Bộ Công Thương, kiến nghị xem xét lại việc áp dụng giá điện kinh doanh đối với các trung tâm dữ liệu, thay cho mức giá điện sản xuất như trước đây.

Căn cứ Thông tư số 60/2025/TT-BCT ban hành ngày 02/12/2025 về thực hiện giá bán điện, cơ quan điện lực đã xếp hoạt động trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”, từ đó áp dụng khung giá điện theo mục đích kinh doanh.

Cách phân loại này đã thay thế mức giá điện theo mục đích sản xuất vốn được áp dụng ổn định, thống nhất cho toàn bộ trung tâm dữ liệu tại Việt Nam trong nhiều năm qua.

Thực tế từ đầu tháng 12/2025 cho thấy, chi phí điện – khoản chi lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu – đã tăng mạnh.

Đơn cử như tại trung tâm dữ liệu do CMC đầu tư và vận hành, chỉ sau ba kỳ hóa đơn đầu tiên áp dụng mức giá mới, chi phí điện đã tăng trên 50% so với trước.

Theo các doanh nghiệp, mức tăng đột ngột này đang làm xáo trộn nghiêm trọng phương án tài chính, cấu trúc giá dịch vụ cũng như khả năng duy trì hoạt động ổn định và mở rộng đầu tư trong tương lai.

Không chỉ dừng lại ở một vài dự án riêng lẻ, các doanh nghiệp cho biết nhiều trung tâm dữ liệu khác cũng đang nằm trong diện kiểm tra, rà soát để áp dụng đồng loạt giá điện kinh doanh.

Tại các buổi làm việc với cơ quan điện lực khu vực TP.HCM, phía điện lực đã khẳng định chủ trương áp dụng thống nhất giá điện kinh doanh cho toàn bộ trung tâm dữ liệu, triển khai theo hướng mặc định, kể cả khi doanh nghiệp chưa đồng thuận hoặc còn ý kiến khác.

Việc này, theo các doanh nghiệp, chưa có quá trình trao đổi đầy đủ để làm rõ bản chất pháp lý và kỹ thuật đặc thù của trung tâm dữ liệu.

Các doanh nghiệp nhận định, nếu cách áp giá này được triển khai trên diện rộng, đây sẽ không còn là vấn đề cục bộ mà trở thành một vấn đề chính sách mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến toàn ngành trung tâm dữ liệu và hạ tầng số tại Việt Nam.

Hệ quả kéo theo là chi phí vận hành gia tăng, môi trường đầu tư kém hấp dẫn hơn và nguy cơ ảnh hưởng đến các mục tiêu phát triển hạ tầng số đã được Đảng và Nhà nước xác lập.

Theo Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG, trung tâm dữ liệu không phải là cơ sở kinh doanh dịch vụ thông thường mà là một “nhà máy hạ tầng số”.

Các trung tâm này vận hành như một cơ sở kỹ thuật – công nghiệp đặc thù với tải điện nền lớn, ổn định, hoạt động liên tục 24/7, hệ thống kỹ thuật nhiều lớp và phức tạp, trong đó toàn bộ điện năng tiêu thụ được sử dụng cho “dây chuyền” tạo ra năng lực điện toán, lưu trữ, kết nối và môi trường vận hành an toàn cho hệ thống thông tin của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Điện năng tại trung tâm dữ liệu, theo các doanh nghiệp, là đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để “sản xuất” ra hạ tầng số.

Trung tâm dữ liệu không phục vụ tiêu dùng điện tại chỗ, không phải địa điểm bán lẻ hay cung cấp dịch vụ tiêu dùng, mà đóng vai trò tương tự như điện, nước hay hạ tầng khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống.

Đây là đầu vào sản xuất liên ngành, là mắt xích trung tâm trong hệ sinh thái hạ tầng số và gắn trực tiếp với an toàn thông tin mạng, chủ quyền số quốc gia.

Các doanh nghiệp cũng nhấn mạnh vai trò đặc biệt của trung tâm dữ liệu đối với các lĩnh vực then chốt như chính phủ số, tài chính – ngân hàng, công nghiệp, logistics, thương mại điện tử, y tế, giáo dục và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Trên thực tế, mọi hoạt động nghiên cứu, huấn luyện và triển khai AI đều phụ thuộc trực tiếp vào khả năng vận hành ổn định, liên tục của trung tâm dữ liệu.

Ảnh minh hoạ. 

Trong văn bản kiến nghị, các doanh nghiệp viện dẫn Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, trong đó nhấn mạnh yêu cầu có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hình thành hạ tầng lưu trữ và tính toán đạt tiêu chuẩn quốc tế, coi dữ liệu là nguồn tư liệu sản xuất quan trọng.

Việc áp giá điện kinh doanh khiến chi phí vận hành tăng dự kiến trên 50%, theo các doanh nghiệp, là đi ngược lại tinh thần hỗ trợ đầu tư hạ tầng số mà Nghị quyết 57 đã đề ra.

Về cơ sở pháp lý, các doanh nghiệp cho rằng Luật Viễn thông 2023 đã xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông, yêu cầu doanh nghiệp phải đăng ký và được cấp phép để cung cấp dịch vụ.

Đồng thời, theo Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn, đất xây dựng trung tâm dữ liệu được xếp vào nhóm đất công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin, không phải đất thương mại – dịch vụ. Điều này cho thấy trung tâm dữ liệu mang bản chất là hạ tầng kỹ thuật, không phải cơ sở kinh doanh dịch vụ thông thường.

Từ các lập luận trên, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG kiến nghị Bộ Công Thương xem xét giữ nguyên việc áp dụng giá điện sản xuất đối với trung tâm dữ liệu như cách đã thực hiện thống nhất trong thời gian qua.

Đây là điều kiện quan trọng để tạo sự ổn định, khuyến khích đầu tư, mở rộng thị trường trung tâm dữ liệu, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030: 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và trên 50% người dân sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do Việt Nam cung cấp.