Kiểm toán Nhà nước chỉ ra loạt "vết gợn" tại MB: Nợ xấu có khả năng mất vốn tăng, hạch toán chi y tế không đúng quy định

Sau khi tổng hợp kết quả chính từ 231 Báo cáo kiểm toán (BCKT) của 126 nhiệm vụ kiểm toán tổ chức trong năm 2025 đối với niên độ ngân sách năm 2024, Kiểm toán Nhà nước đã có báo cáo gửi Quốc hội một số kết quả kiểm toán chủ yếu năm 2025 với nhiều nội dung đáng chú ý liên quan đến Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB).

Loạt "điểm gợn" tại MB trong báo cáo của Kiểm toán Nhà nước

Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước, đến cuối năm 2024, MB cơ bản đảm bảo các chỉ tiêu an toàn trong hoạt động, kinh doanh có lãi với lợi nhuận trước thuế đạt 28.821,72 tỷ đồng; tỷ suất lợi nhuận sau thuế/vốn chủ sở hữu đạt 21,47%. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức 1,64%.

Song Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra nhiều điểm còn tồn tại:

Cụ thể, một số đơn vị đầu tư không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp. Thể hiện qua việc, CTCP Chứng khoán MB (MBS) - công ty con do MB sở hữu gần 67% vốn còn 06 khoản đầu tư cổ phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết 117 tỷ đồng (phát sinh từ trước thời điểm tái cấu trúc năm 2012), các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, trong đó 02 doanh nghiệp không cung cấp thông tin, không liên lạc được; 01 doanh nghiệp giao dịch trên sàn giao dịch Upcom từ ngày 31/12/2024 nhưng thanh khoản kém, hiện đang bị hạn chế giao dịch.

Bên cạnh đó, MB còn hạch toán doanh thu, thu nhập, chi phí chưa đúng quy định. Theo đó, MB hạch toán thiếu 5,78 tỷ đồng lãi dự thu; hạch toán thiếu 3,04 tỷ đồng, thừa 14,52 tỷ đồng phí bảo lãnh; hạch toán thiếu dự thu 9,68 tỷ đồng, dự chi 9,25 tỷ đồng phí dịch vụ thanh toán với các ngân hàng; hạch toán chi y tế cho cán bộ nhân viên ngoài quỹ lương 23,71 tỷ đồng, không đúng với quy định nội bộ của ngân hàng.

Đáng chú ý hơn, sau khi Kiểm toán Nhà nước vào cuộc, giá trị các khoản nợ của ngân hàng có biến động theo hướng "kém tích cực" hơn.

Theo đó, kết quả kiểm toán điều chỉnh nhóm nợ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) giảm 116,27 tỷ đồng; nhóm 2 là 72,20 tỷ đồng; nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ bị mất vốn) giảm 72,79 tỷ đồng.

Ngược lại, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng thêm 68,70 tỷ đồng; đặc biệt nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng thêm tới 192,56 tỷ đồng.

Như vậy, sau kết quả kiểm toán, giá trị nợ xấu của ngân hàng theo đó tăng thêm 188,47 tỷ đồng.

Cùng với đó, kết quả kiểm toán điều chỉnh chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tại MB tăng thêm 32,49 tỷ đồng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc ghi giảm lợi nhuận sau trích giảm dự phòng rủi ro.

Nợ có khả năng mất vốn đang "phình to"

Nhìn lại bức tranh nợ xấu giai đoạn 5 năm (2021-2025) theo báo cáo tài chính hợp nhất sau kiểm toán mà MB đã công bố cho thấy, tổng giá trị nợ xấu của ngân hàng tại thời điểm kết thúc năm 2025 là 14.027 tỷ đồng, tăng 11% so với năm 2024 và tăng 329,5% so với năm 2021.

Biểu đồ: L. Anh t/h.

Về biến động từng nhóm nợ, đối với nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) năm 2023 ghi nhận 3.210 tỷ đồng, năm 2024 là 3.379 tỷ đồng, trong khi năm 2025 ghi nhận ở mức 3.276 tỷ đồng, lần lượt tăng 111,6%, 5,26% và giảm 5,85% so với các năm liền trước.

Đối với nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ bị mất vốn), năm 2023 ghi nhận 3.704 tỷ đồng, năm 2024 ở mức gần 4.600 tỷ đồng, năm 2025 ở mức 4.330 tỷ đồng, lần lượt tăng 203,4%, 24,16% và giảm 3,05% so với năm liền kề trước.

Đặc biệt, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) có xu hướng "phình to" qua các năm vừa qua.

Nếu như trong năm 2023, giá trị khoản nợ này chỉ khoảng 2.890 tỷ đồng, năm 2024 đã tăng thêm 59%, lên 4.606 tỷ đồng. Thậm chí, năm 2025, giá trị nợ có khả năng mất vốn ở mức 6.421 tỷ đồng, tăng 39,41% so với năm 2024.

Biểu đồ: L. Anh t/h.

Biến động này thể hiện rõ nét nhất khi xét về tỷ trọng. Theo đó, nợ có khả năng mất vốn năm 2025 chiếm tới 46% trong tổng nợ xấu của ngân hàng; trong khi ở năm 2023 và 2024, con số này lần lượt ở mức 29% và 37%.

Tình trạng tỷ trọng nợ nhóm 5 ở mức cao trong nhóm nợ xấu cũng xuất hiện tương tự trong năm 2022 (ở mức 46%).

Tại bảng tổng hợp kiến nghị tăng thu ngân sách nhà nước năm 2025, MB bị Kiểm toán Nhà nước kiến nghị tăng thu 799,8 triệu đồng. Trong đó: 293 triệu đồng thuế giá trị gia tăng; 310,7 triệu đồng thuế thu nhập doanh nghiệp và 196 triệu đồng thuế thu nhập cá nhân.